فصل پنجم از باب دوّم از مقالهء سوّم در بيان حقيقت نبوت و ذكر خواص نفس نبوى و كيفيّت نزول جبرئيل و القاى وحى الهى به سوى نبىّ به طريقهء حكما بدان كه حكما گفته‌اند « 1 » : در نفس ناطقه ، بايد « 2 » سه خاصيّت مجتمع باشد ، تا قامت قابليتش قبول به تشريف نبوت سرافراز تواند شد ؛ « و هي : أن يسمع كلام اللّه و يرى ملائكة اللّه ، و أن يعلم جميع المعلومات أو أكثرها من عند اللّه ، و أن يطيعه مادّة الكائنات باذن اللّه . بيانش آن است كه نفس ناطقه را دو گونه قوت است : قوّت ادراك و قوّت تحريك . و ادراك بر دو گونه است : ادراك عقلى و ادراك حسّى ، و خواص ثلاثه راجع شود به كمال قوتهاى سه گونه ؛ چه كمال قوت ادراك « 3 » عقل آن است كه هر تعقلى كه ممكن شود ديگرى را به تعلّم و نظر در ازمنه متطاوله ، حاصل باشد مر او را به اسرع حصول در اقصر ازمنه به قوّت حدس ، بدون تعلّم . و كمال قوت ادراك جزئى ، سيما قوّت متخيّله ، آن است كه با آنكه به غايت قوى باشد ، در نهايت انقياد و اطاعت باشد مر قوّهء عقليّه ، را به حيثيتى كه هنگام انتقاش « 4 »

--> ( 1 ) الف : كه . ( 2 ) الف ، ب : كه . ( 3 ) ب : « ادراك » ندارد . ( 4 ) الف : ارتقاش .